De meeste ondernemingen zijn onderworpen aan verschillende vormen van fiscaliteit: taksen, belastingen op de opbrengsten van (handels)activiteiten (winsten of baten) of ook indirecte belastingen zoals de BTW en accijnzen. Het woord ‘indirect’ betekent dat de belastingbetaler niet bij de fiscus bekend is, in tegenstelling tot de directe belastingen.
Vennootschapsbelasting
Vennootschappen, verenigingen, organen en instellingen zijn onderworpen aan de vennootschapsbelasting als zij rechtspersoonlijkheid bezitten, hun maatschappelijke zetel (of voornaamste vestiging) of de zetel van bestuur in België hebben en zich toeleggen op een winstgevende uitbating of winstgevende handelingen.
De vennootschappen die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting moeten één keer per jaar een aangifte indienen. Het stelsel van de vennootschapsbelasting vertrekt van het principe dat alle inkomsten van de onderneming in aanmerking worden genomen. Het basistarief in de vennootschapsbelasting is heel lang 33,99 % geweest, maar is nu 25 %.
In bepaalde gevallen is er een verlaagd tarief van 20 % voor de eerste 100.000 euro:
- De onderneming moet aan minstens één van haar bestuurders-natuurlijke personen een bezoldiging toekennen ten laste van het resultaat van het belastbare tijdperk van minimaal 45.000 euro, of de helft van het belastbare resultaat vóór uitkering indien de bezoldiging lager is dan 45.000 euro.
- Er is een uitzondering op deze regel voor startende ondernemers (eerste 4 boekjaren), maar indien de nieuwe vennootschap een voortzetting is van een bestaande eenmanszaak, geldt als referentiedatum de eerste inschrijving in de KBO door de natuurlijke persoon.
- De onderneming moet voldoen aan de kenmerken van een kleine vennootschap.
De vennootschappen moeten ook voorafbetalingen uitvoeren, op straffe van een belastingverhoging (bij opstart vrijstelling gedurende 3 boekjaren).
Personenbelasting
Ondernemingen onder eigen naam, zonder de eigenschappen van de ondernemingen hierboven opgesomd, worden onderworpen aan de personenbelasting. De belastbare winsten en baten van deze onderneming worden ongeveer op dezelfde manier vastgelegd als bij een eenmanszaak. In het geval van personenbelasting kan het belastingtarief oplopen tot 50 %, terwijl de aanslagvoet van vennootschappen oploopt tot maximum 25 %. Bij grote winsten is het vaak interessanter om de vorm van een vennootschap aan te nemen.
Eenmanszaak of vennootschap?
De voor- en nadelen van een vennootschap ten opzichte van een eenmanszaak in de personenbelasting zijn ruim gekend en niet alleen geïnspireerd door een fiscaal uitgangspunt. Men kan wel zeggen dat de overstap sneller rendabel is door de nieuwe wetgeving. Een individuele, weldoordachte overweging is steeds noodzakelijk.